Portret (fr. portrait) - obraz, zdjęcie lub inne dzieło będące przedstawieniem osoby i odwzorowujące jej wygląd zewnętrzny, a czasem także cechy osobowości. Artyści w różny sposób ujmują portretowane postaci: ukazują tylko jej głowę, popiersie, półpostać lub całą postać (tzw. en pied). Model może być ukazany frontalnie (en face), z profilu albo z trzech czwartych (en trois quart). Zdarzają się także, choć jest to raczej rzadkie, przedstawienia "podwójne" lub "potrójne", które ukazują tę samą postać na jednym obrazie z kilku stron (np. Portret Karola I Antona van Dycka albo Potrójny portret kardynała Richelieu Philippe'a de Champaigne).

Typy portretów

- reprezentacyjny (oficjalny) - ukazuje z godnością i powagą postać zazwyczaj zajmującą wysokie stanowisko, np. króla albo kardynała, wraz z atrybutami władzy, często w bogatym stroju, np. Napoleon I na tronie cesarskim Jean Ingres. Odmianą portretu oficjalnego jest portret konny,

- niereprezentacyjny (prywatny),

- zbiorowy (wielopostaciowy) - ukazuje więcej niż jedną postać, np. rodzinę, małżeństwo, władcę z dworem, członków organizacji itp.,

- realistyczny - wiernie odtwarza wygląd zewnętrzny modela,

- fikcyjny (nierealistyczny) - nie opiera się na rzeczywistym wyglądzie postaci, ale rekonstruuje go, często w sposób zupełnie swobodny (np. cykl portretów władców polskich Jana Matejki albo Marcello Bacciarelli),
- autoportret - portret własny artysty,

- historyzowany - rzeczywiste osoby przedstawione są jako postacie historyczne, bohaterowie mitologiczni albo biblijni, np. Saskia jako Flora Rembrandta ,

- pośmiertny, portret trumienny.

Światło, techniki
Atmosferę dzieła określa wybór konkretnej techniki, np.:

- rysunek węglem wywołuje nastrój gniewu i buntu,

- ołówek umożliwia uzyskanie szerokiego zakresu tonów i nadaje portretowi głębię,

- piórko i tusz pomagają oddać charakter portretowanej osoby.

Oświetlenie wpływa na wygląd portretowanej osoby, np.:

- delikatne światło z boku daje ciekawe efekty,

- oświetlenie od dołu wytworzy niepokojący, tajemniczy nastrój,

- silne światło padające wprost spłaszcza rysy.

opr. wikipedia.org